DE BESTE HAVENVAKSCHOOL TER WERELD

 


WAT WE MAAKTEN

                                 

                                  “......Zelf gemaakt Majesteit......”
                               
                                  “....Oh, wat knap...”

Metaal- houtbewerking, schiemanswerk, schilderen, boetseren, lassen…het kan zo gek niet worden bedacht of het heeft op de Havenvakschool wel op het lesrooster gestaan. Veelal luidde de opdracht gereedschappen te maken “die wij later goed konden gebruiken”. Dus iedereen is wel thuis gekomen met een krukhaak of marlspijker en aangezien die dingen nadien nooit meer kapot gingen zwerft er nog een grote serie van dat intussen nutteloze spul op de rommelzolders van de Oud-leerlingen.

Het zijn intussen trofeeën geworden, heerlijke nostalgische bewijzen van ons technisch vernuft en kunnen, en wat graag vertellen we er nog eens over aan onze nazaten, waar het allemaal voor diende, maar vooral dat wij het zelf hebben gemaakt. Vandaar de oproep om al wat er thuis nog circuleert onmiddellijk te fotograferen en op te sturen zodat ons collectief meesterschap op deze pagina kan worden vertoond.

Uit de berichten maken wij ook op dat er hier en daar zelfs nog gesplitste manillatouwen circuleren en ook staaldraden van weleer. Fotootje maken en opsturen dus, je naam erbij en misschien zijn er zelfs nog verhalen over het cijfer dat ermee werd verdiend.

En met name de roemruchte vertellingen over leerlingen die reeds door leraren beoordeeld werk dat van anderen was, opnieuw inleverde als zijnde “zelf gemaakt”. Wij willen geen namen noemen van de bedrijvers van deze ernstige vormen van fraude, maar Rinus Eijkels spande de kroon.

Hij was niet de enige, en talrijk zijn de berichten over leerlingen die een 6 voor hun werkstuk kregen terwijl voor datzelfde werkstuk, maar dan gejat en ingeleverd door een vriendje, een 8 kon worden gescoord door degenen die wat sympathieker werden gevonden door Baas Reingoud, Heezen, Visser en noem ze maar op.

Opnieuw: “een heerlijke school” want het deed er niet toe, temeer daar wij zo naïef waren niet door te hebben dat diezelfde leraren de truc wel degelijk “in de smiezen hadden”, maar dat dit hun buitengewoon gewiekste antwoord was om hun genegenheid voor bepaalde leerlingen op een andere dan de directe manier te laten blijken. Immers, onderscheid mocht er niet worden gemaakt.

Het ging zelfs zover dat er op de Havenvakschool nooit iemand is blijven zitten. De enigen die bleven zitten waren de leraren,

Allemaal even knap.

Ook in dit opzicht dus: De Beste Havenvakschool ter Wereld.





 

Eigenlijk was dit het eerste product van handvaardigheid dat door leerlingen (in 1953/54) werd afgeleverd. De mini-grijper werd gebouwd op initiatief van Baas Reijngoud, en werd bij het kort daaropvolgende bezoek van de Koningin meteen ingezet als exemplaar van onze technische begaafdheid.

Naast de Majesteit zien wij Dr. Backx, daarnaast Baas Aarse, en op de voorgrond hoogstwaarschijnlijk leerling Jan Kleinjan.











Een anker, gemaakt door Jaap Koen.

Nu na tientallen jaren nog steeds in een bling-bling-toestand.





















Twee houten hondjes, in de jaren vijftig vervaardigd door de twee Barbiertjes (Kleine Pils en Grote Pils)













Een voorbeeld van een productiereeks van eigengemaakt havengereedschap.

Soms is niet eens meer te zien waarvoor het spul diende.





















HIernaast de vier zelfvervaardigde producten van Henny Hartog.

De stoottros, het anker, en de beroemde fit die diende om vooral  manillatouwen mee te splitsen Verreweg de meeste attributen van metaal werden de eerste jaren na de oprichting van de Havenvakschool gemaakt onder toezicht van Baas Reijngoud.




Henk Versteeg, een van de oud-leerlingen van het eerste uur laat over Baas Reijngoud nog de volgende anekdote weten:

 

“...Mels Reijngoud moet je zeker niet vergeten bij dit overzicht. Tijdens de les aan de Maashaven, kwam er een hond zijn lokaal

binnen rennen en ik zie Mels nog een hamer pakken en richting het arme beest gooien. Hij heeft het overleefd…..de hond.

Hij schroomde echter ook niet om ook een hamer of een ander attribuut naar een leerling te smijten.

 

Ik maak met Reijngoed even een sprongetje naar de tijd van de Waalhaven omdat deze anekdote mij ineens te binnen schiet.

Wij kregen een opdracht om een klephaak te maken daar mijn metaalvaardigheden niet zo goed waren was het ook geen toonbeeld

van vakmanschap. Op de een of andere manier vond Mels mij wel aardig en zei; Prachtige klephaak, Henk een cijfer 8 ervoor.

 

Diezelfde klephaak gaf ik aan Frans Groen, die hij niet echt mocht, Mels zei, Fransje, je hebt er een zooitje van gemaakt een cijfer 3.

Ik zie de man nog rijden op z`n Solex en z`n leren (narcose) cap. Een markant figuur....”

 










Een wel heel gaaf exemplaar van een krukhaak (is dat de juiste naam?) ons toegezonden door Bob Dekker









Keurig op de tafel van Fred van der Waals uitgespreid de zelfgemaakte gereedschappen en kunstwerken. Wie heeft niet een dergelijke klok nog in huis zoals menigeen het attribuut vervaardigde bij houtbewerking, of de waardeloze geboetseerde bekertjes rechts.


Dan de marlspijkers en fit om respectievelijk staaldraad en maniila-kabels mee te splitsen, en linksvoor de beroemde tabakshaak.

Voor de balen tabak en koffie waren andere haken verboden maar deze was toegestaan omdat de vastgelaste spijkertjes op het ronde draagvlak betrekkelijk klein waren en de balen niet konden doen scheuren.


Eigenlijk een zeldzaam stuk havengereedschap dat nergens meer te verkrijgen is. Wees er zuinig op.















De leerlingen legden zich niet alleen toe op de concrete handvaardigheidswerkstukken.


Weer anderen zorgden voor de invulling van de diverse HVS-bladen, zoals de Knijverzak en later De Brug.


Hieraan vooraf ging overigens nog het scholierenblad “Proost”

















En zomaar ontstond er een “scholierenvereniging”, die abusievelijk met de naam “personeelsverenging” werd aangeduid.

Dit, plus het blad ervan, werd overigens geen succes. Er was ook nog eens gekozen voor de onbegrijpelijke naam Scarabee (Kever?), en bovendien wilde de vereniging ook nog eens een sociëteit zijn, terwijl dat laatste toch meer een studentikoze aangelegenheid is en toen niet zo paste in het havenmilieu.....
















.....De derde vergissing was dat de sociëteit in een veraf gelegen gebouwtje was gesitueerd, ergens bij het Witte Dorp in Schiedam, dus geen locatie om na schooltijd even langs te wippen. Veel arbeid ging zo verloren en het enige dat nog resteert zijn wat blaadjes die aan het korte bestaan ervan doen herinneren. Maar het is wel een goed voorbeeld aan de hand waarvan kan worden begrepen dat het niet alleen handenarbeid was, hetgeen door leerlingen werd gepresteerd.





















Links: enkele bezigheden van die mislukte HVS-soos. Niet alleen een voetbalwedstrijd, maar wat te denken van een lezing over Moderne Poëzie door de heer B. Dekker (leraar Bob Dekker).


De leerling-organisatoren voorzagen “een avond waarover nog lang zal worden nagepraat”.


Helaas, zoals te voorspellen viel, het was het kortste gesprek dat ooit op de Havenvakschool is gevoerd.


Daarentegen, kijk naar dinsdag 6 juli op het programma, begin jaren zestig, luidde het thema: “Seksuele omgang vóór het huwelijk”. Het was er stampvol, en ook voor het laatst.


Nadien hadden veel leerlingen wel wat anders te doen.












































En ook ontvingen wij nevenstaande foto’s van Jaap Koen.

Een prachtige serie gereedschappen die wij niet alleen allemaal hebben gebruikt, maar de meeste ook zelf gemaakt.

Eén ervan was in elk geval zwaar verboden.

Wie weet nog welk stuk gereedschap dat was.

En roep meteen nog even in herinnering waar elk stuk gereedschap voor werd gebruikt.


 
























Stuur ook jouw foto in van producten die je nog thuis hebt en zelf hebt gemaakt.

Wees er nog steeds trots op, er bestaat alle aanleiding toe.